Pytania i odpowiedzi o Eucharystii

Eucharystia jest sakramentem, w którym Jezus Chrystus daje nam siebie pod postaciami chleba i wina. Jest pamiątką Jego śmierci i zmartwychwstania, Ofiarą oraz ucztą, na którą zaprasza swój Kościół.

Podczas Mszy nie wspominamy jedynie wydarzenia z przeszłości. W sakramentalny sposób uczestniczymy w jedynej Ofierze Chrystusa i przyjmujemy Go w Komunii Świętej.

Jest źródłem, bo z Eucharystii Kościół i każdy wierzący czerpią łaskę, siłę oraz jedność z Chrystusem. Jest szczytem, bo w niej całe życie Kościoła zostaje skierowane ku Bogu i znajduje swoje najpełniejsze wyrażenie.

Po Mszy ta więź ma prowadzić do codziennej miłości, przebaczenia i służby.

Jezus ustanowił Eucharystię podczas Ostatniej Wieczerzy, w noc poprzedzającą swoją mękę. Wziął chleb i kielich, wypowiedział dziękczynienie i polecił apostołom: „To czyńcie na moją pamiątkę”.

Kościół powtarza ten nakaz w każdej celebracji Mszy Świętej.

Chrystus nie umiera ponownie. W Eucharystii jest ofiarowany sakramentalnie, w sposób bezkrwawy. Ofiara krzyża i Ofiara eucharystyczna są jedną Ofiarą.

Wierni są zaproszeni, aby razem z Chrystusem ofiarować Bogu także swoje życie.

Nie. Ofiara Chrystusa na krzyżu była jedna i niepowtarzalna. Msza Święta nie dodaje do niej niczego i nie powtarza jej w sensie historycznym.

Dzięki liturgii ta sama Ofiara staje się dla nas sakramentalnie obecna, abyśmy mogli w niej uczestniczyć.

Biblijna pamiątka nie oznacza samego wspominania. Jest modlitewnym uobecnieniem wielkiego dzieła Boga, tak aby wierzący mogli w nim uczestniczyć tu i teraz.

Eucharystia jest pamiątką uobecniającą Paschę Chrystusa — Jego mękę, śmierć i zmartwychwstanie — i kieruje nas ku Jego powtórnemu przyjściu.

Każda nazwa pokazuje inny aspekt tej samej tajemnicy. Mówimy o Eucharystii, czyli dziękczynieniu; o Wieczerzy Pańskiej; łamaniu chleba; pamiątce Męki; Świętej Ofierze; Komunii oraz Mszy Świętej.

Te określenia nie opisują różnych obrzędów. Razem pomagają zobaczyć bogactwo jednego sakramentu.

Tak. Kościół wierzy, że podczas konsekracji chleb i wino rzeczywiście stają się Ciałem i Krwią Jezusa Chrystusa.

Ich wygląd, smak i zapach pozostają takie jak wcześniej, ale najgłębsza rzeczywistość zostaje przemieniona. Tę przemianę nazywamy przeistoczeniem.

W przeistoczeniu cała substancja chleba przemienia się w substancję Ciała Chrystusa, a cała substancja wina w substancję Jego Krwi; pozostają postacie chleba i wina.

Dlatego po konsekracji adorujemy Chrystusa obecnego pod postaciami chleba i wina.

Tak. Zmysły nadal rozpoznają chleb, ponieważ pozostają jego widzialne cechy. Wiara opiera się jednak na słowie Jezusa i nauczaniu Kościoła, a nie tylko na tym, co można zobaczyć.

To właśnie dlatego Eucharystia jest tajemnicą wiary.

Tak. Chrystus jest obecny cały w każdej konsekrowanej postaci: pod postacią chleba i pod postacią wina.

Nie otrzymujemy części Jezusa. Przyjmujemy całego Chrystusa, który daje się nam w sakramencie.

Tak. Tak długo, jak trwa postać chleba, w każdej jej cząstce obecny jest cały Chrystus, a nie tylko Jego fragment.

To dlatego kapłan i szafarze Komunii zachowują szczególną troskę, aby nie zgubić żadnej cząstki.

Nie. Chrystus pozostaje obecny tak długo, jak długo trwają postacie eucharystyczne.

Dlatego Eucharystię przechowuje się w tabernakulum także po Mszy i można adorować Jezusa poza czasem celebracji.

Tabernakulum służy przede wszystkim temu, aby Komunia Święta mogła być zaniesiona chorym i nieobecnym na Mszy. Jest też miejscem, w którym Kościół przechowuje Eucharystię i oddaje cześć Jezusowi.

Dlatego w pobliżu tabernakulum pali się lampka i zachowujemy postawę modlitwy.

Postawa ciała pomaga wyrazić to, co dzieje się w modlitwie. Stanie oznacza gotowość i wspólnotę, siedzenie sprzyja słuchaniu, a klękanie wyraża adorację i pokorę.

Najważniejsze jest jednak wspólne uczestnictwo i szacunek dla osób, które z powodu wieku lub zdrowia nie mogą przyjąć danej postawy.

Znak krzyża przypomina, że gromadzimy się w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Wprowadza nas w tajemnicę Boga oraz przypomina o chrzcie, przez który należymy do Chrystusa.

To prosty gest, który pomaga zostawić codzienny pośpiech i świadomie rozpocząć modlitwę.

Kapłan nie mówi tylko zwykłego powitania. Przypomina zgromadzeniu, że Pan jest pośród swojego ludu i że liturgia jest dziełem Chrystusa obecnego w Kościele.

Warto odpowiedzieć na te słowa z uwagą, a nie jedynie z przyzwyczajenia.

Ta odpowiedź ukazuje więź między kapłanem a zgromadzonym Kościołem. Uznajemy, że kapłan pełni swoją posługę dla wspólnoty, a jednocześnie prosimy, aby Bóg prowadził go w celebracji.

Nie jest to tylko grzecznościowa odpowiedź na pozdrowienie.

Ołtarz jest znakiem Chrystusa i miejscem, na którym uobecnia się Jego Ofiara. Pocałunek wyraża cześć i miłość wobec Pana na początku Mszy, w ramach obrzędów wstępnych.

Kapłan całuje ołtarz na początku i na końcu Mszy Świętej.

Na początku Mszy uznajemy przed Bogiem, że potrzebujemy Jego miłosierdzia. Nie zastępuje to sakramentalnej spowiedzi, ale pomaga nam stanąć przed Bogiem w prawdzie i skrusze.

Wspólna modlitwa otwiera serce na słuchanie słowa i udział w Eucharystii.

Hymn «Chwała na wysokości Bogu» wykonuje się w niedziele poza Adwentem i Wielkim Postem, w uroczystości i święta oraz podczas szczególnie uroczystych celebracji. Może go śpiewać całe zgromadzenie, wierni na przemian z chórem albo sam chór. Jeżeli nie jest śpiewany, odmawia się go wspólnie lub naprzemiennie.

To nie jest pieśń o naszych zasługach, lecz modlitwa skierowana do Boga.

W liturgii Bóg sam mówi do swojego ludu, a Chrystus jest obecny w głoszonym słowie. Czytania nie są dodatkiem do Eucharystii, lecz częścią jednego aktu kultu.

Słuchamy ich z wiarą i pozwalamy, aby słowo kształtowało nasze życie.

Prosimy, aby słowo Ewangelii było obecne w naszych myślach, na naszych ustach i w naszym sercu. Jest to cichy gest gotowości do słuchania i życia według nauki Jezusa.

Sam gest nie działa mechanicznie; potrzebuje uważnej wiary.

Na ołtarz przynosi się chleb i wino, które staną się Ciałem i Krwią Chrystusa. Wraz z nimi wierni mogą duchowo złożyć Bogu swoje życie, pracę, radości i trudności.

Zebrana ofiara na potrzeby Kościoła przypomina, że liturgia prowadzi także do troski o bliźnich.

Ten mały gest ma znaczenie symboliczne. Przypomina o zjednoczeniu Chrystusa i Kościoła, a także o wodzie i krwi, które wypłynęły z Jego boku.

Woda nie zmienia tego, że w kielichu znajduje się wino przeznaczone do konsekracji.

Kapłan prosi w tej chwili Boga o wewnętrzne oczyszczenie: „Obmyj mnie, Panie, z mojej winy”. Nie chodzi o zwykłą higienę, lecz o symboliczne przygotowanie do modlitwy eucharystycznej.

Ten gest przypomina, że do świętych czynności podchodzimy z pokorą.

Prefacja jest uroczystą modlitwą dziękczynienia, która rozpoczyna modlitwę eucharystyczną. Kapłan w imieniu całego zgromadzenia wychwala Boga za dzieło zbawienia, szczególnie związane z danym dniem lub okresem liturgicznym.

Kończy się wezwaniem do wspólnego śpiewu „Święty”.

Słowami proroka Izajasza i aklamacją z Ewangelii wielbimy Boga, który jest święty i przychodzi do swojego ludu. Całe zgromadzenie przyłącza się do uwielbienia Kościoła w niebie.

Sanctus jest aklamacją należącą do Modlitwy eucharystycznej. Całe zgromadzenie wraz z kapłanem jednoczy się w niej z uwielbieniem Kościoła niebieskiego.

W epiklezie Kościół błaga Ojca o uświęcenie darów i owocne uczestnictwo wiernych w Eucharystii. W wielu Modlitwach eucharystycznych wyraźnie rozpoznajemy przyzywanie Ducha Świętego nad darami oraz modlitwę o zjednoczenie przyjmujących Komunię. W Kanonie rzymskim prośby te mają inną formę.

Kapłan wypowiada słowa Jezusa z Ostatniej Wieczerzy nad chlebem i winem. Mocą Ducha Świętego dokonuje się przeistoczenie: chleb i wino stają się Ciałem i Krwią Chrystusa.

Kościół odpowiada na tę tajemnicę adoracją i aklamacją wiary.

Po słowach konsekracji kapłan pokazuje zgromadzeniu konsekrowane postacie, aby wierni mogli oddać cześć Chrystusowi. Podniesienie nie jest prezentacją zwykłego chleba i wina, lecz wskazaniem na realną obecność Pana.

W tym momencie można w ciszy wyznać swoją wiarę i miłość.

Aklamacja jest wspólnym wyznaniem wiary w śmierć, zmartwychwstanie i powtórne przyjście Chrystusa. Wypowiadamy ją nie jako komentarz, ale jako odpowiedź całego Kościoła na tajemnicę, którą właśnie celebrujemy.

W anamnezie Kościół wspomina mękę, zmartwychwstanie i wniebowstąpienie Chrystusa.

Nie jest to zwykłe przypomnienie, ale czynne uobecnienie w liturgii.

Kościół ofiaruje Ojcu nie inną rzecz, lecz samego Chrystusa, obecnego w sakramencie, oraz siebie z Nim. Prosimy, aby Duch Święty uczynił z nas jedno ciało i jedną duszę w Chrystusie.

To miejsce, w którym można świadomie dołączyć własne życie do daru Jezusa.

To końcowe uwielbienie modlitwy eucharystycznej. Kapłan wskazuje, że przez Chrystusa, w jedności Ducha Świętego, cała chwała należy się Ojcu.

Wierni potwierdzają tę modlitwę uroczystym „Amen”.

„Amen” znaczy: „tak jest” i „wierzę”. To najważniejsza aklamacja zgromadzenia, którym wierni przyjmują modlitwę i wyznają, że chcą ofiarować siebie razem z Chrystusem.

Warto wypowiadać ją świadomie, a nie szeptem z przyzwyczajenia.

Znak pokoju jest modlitwą i gestem pojednania przed Komunią. Przypomina, że przyjmujemy Chrystusa jako członkowie jednego Ciała i nie chcemy karmić w sobie niezgody.

Powinien być prosty, spokojny i dostosowany do miejscowego zwyczaju.

Łamanie chleba nawiązuje do gestu Jezusa podczas Ostatniej Wieczerzy i do pierwszych nazw Eucharystii. Pokazuje, że jeden chleb staje się pokarmem dla wielu, a wszyscy jesteśmy zjednoczeni w jednym Ciele Chrystusa.

Kapłan wkłada małą cząstkę Hostii do kielicha jako znak jedności Ciała i Krwi Pana.

W tej litanii Kościół zwraca się do Jezusa jako do Baranka, który oddał życie za grzechy świata. Prosimy Go o miłosierdzie i pokój, zanim przyjmiemy Komunię.

Słowa łączą Eucharystię z Paschą i ofiarą Chrystusa.

Powtarzamy słowa setnika z Ewangelii, który ufał, że Jezus może uzdrowić jego sługę jednym słowem. Wyznajemy, że Komunia jest darem łaski, a nie nagrodą za własną doskonałość.

Pokora nie oznacza rezygnacji z przyjęcia Jezusa, lecz ufne otwarcie na Jego miłosierdzie.

Komunię przyjmuje katolik, który został odpowiednio przygotowany, jest w stanie łaski uświęcającej i zachowuje post eucharystyczny. Do Komunii podchodzimy z wiarą w realną obecność Chrystusa.

W wyjątkowych sytuacjach prawo Kościoła przewiduje szczególne zasady dla chrześcijan innych wyznań.

Osoba świadoma grzechu ciężkiego nie powinna przyjmować Komunii bez wcześniejszej spowiedzi sakramentalnej. Wyjątek zachodzi, gdy istnieje poważna przyczyna i nie ma możliwości przystąpienia do spowiedzi. Wtedy konieczny jest akt żalu doskonałego, obejmujący postanowienie wyspowiadania się jak najszybciej.

To nie jest kara, lecz troska o prawdę sakramentu i dobro człowieka.

Post eucharystyczny pomaga odróżnić zwykły posiłek od przyjęcia Chrystusa i jest znakiem szacunku wobec Najświętszego Sakramentu. Nie chodzi o zasłużenie na Komunię, lecz o proste przygotowanie ciała i serca.

Woda i lekarstwa nie łamią postu.

Zwykle należy powstrzymać się od jedzenia i picia przez co najmniej godzinę przed przyjęciem Komunii. Woda i lekarstwa nie są objęte tym postem.

Osoby starsze, chore i opiekujące się nimi korzystają z wyjątków przewidzianych przez prawo Kościoła.

Tak, jeśli zezwalają na to przepisy obowiązujące w danym kraju. W Polsce obie formy — na rękę i do ust — są dopuszczone zgodnie z normami Kościoła.

Przy przyjęciu na rękę trzeba od razu spożyć Hostię przy szafarzu i zachować wielką uważność.

Tak. Jest to zwyczajna i powszechnie stosowana forma przyjmowania Komunii w Kościele. Należy podejść spokojnie, odpowiedzieć „Amen” i pozwolić szafarzowi udzielić sakramentu.

Obie zatwierdzone formy wymagają takiej samej wiary i czci.

Komunię można przyjąć po raz drugi tego samego dnia podczas Mszy, w której się uczestniczy. Osobny wyjątek dotyczy Wiatyku w niebezpieczeństwie śmierci: można go przyjąć także po wcześniejszym przyjęciu Komunii tego dnia.

Jeśli pojawia się wątpliwość, warto zapytać kapłana i nie kierować się samą chęcią „przyjęcia więcej”.

Najlepiej pozostać chwilę w skupieniu i podziękować Jezusowi za Jego obecność. Można mówić własnymi słowami, trwać w ciszy albo skorzystać z modlitwy dziękczynnej.

Ważne, aby nie wychodzić od razu myślami do kolejnych spraw, lecz dać sobie moment spotkania.

Nie. Obecność Jezusa i łaska sakramentu nie zależą od emocji. Czasem pojawia się pokój lub wzruszenie, a czasem nic szczególnego nie czujemy.

Wierność i wiara mogą być prawdziwe także w zupełnej ciszy i oschłości.

Możesz uczestniczyć w Mszy, słuchać słowa i wzbudzić szczere pragnienie zjednoczenia z Jezusem. Taką modlitwę nazywamy Komunią duchową.

Nieprzyjęcie Komunii nie oznacza, że jesteś poza wspólnotą. Warto też spokojnie rozeznać, co jest przyczyną i czy potrzebna jest rozmowa z kapłanem.

Komunia duchowa jest modlitwą, w której wyrażamy pragnienie przyjęcia Jezusa i zjednoczenia z Nim, choć z ważnego powodu nie przyjmujemy sakramentalnej Komunii.

Można ją wzbudzić podczas Mszy, adoracji lub w domu, prostymi słowami płynącymi z wiary.

Adoracja jest modlitwą uwielbienia i obecności przed Jezusem, który pozostaje z nami w Eucharystii. Możemy Mu dziękować, przepraszać, prosić i po prostu trwać przy Nim.

To przedłużenie spotkania rozpoczętego w Mszy, a nie konkurencja dla niej.

Nie. Modlitwa może mieć formę słów, czytania Pisma, różańca albo spokojnego milczenia. Jezus nie oczekuje pięknych zdań, ale szczerej obecności.

Jeśli myśli uciekają, można łagodnie wrócić do krótkiego wezwania: „Jezu, jestem przy Tobie”.

Możemy skierować wzrok ku tabernakulum albo ku Hostii, jeśli Najświętszy Sakrament jest wystawiony. W ciszy zwracamy się do obecnego Chrystusa.

Nie trzeba mierzyć wartości adoracji liczbą odmówionych modlitw.

Adorować Chrystusa obecnego w Eucharystii można zarówno przed tabernakulum, jak i podczas wystawienia Najświętszego Sakramentu. Wystawienie w monstrancji lub puszce jest jedną z form kultu eucharystycznego poza Mszą.

Różna forma nie zmienia wiary w tę samą realną obecność Chrystusa.

Wystawienie polega na ukazaniu konsekrowanej Hostii wiernym, aby mogli modlić się przed nią i oddać cześć Chrystusowi. Może odbywać się w monstrancji albo w cyborium.

Wystawieniu powinna towarzyszyć modlitwa, śpiew lub spokojna cisza, nigdy zwykła ekspozycja bez celu.

Monstrancja jest naczyniem, które pozwala widzieć konsekrowaną Hostię podczas adoracji i błogosławieństwa. Jej piękno ma wskazywać na godność sakramentu, a nie odciągać uwagę od Jezusa.

Najważniejszy pozostaje Chrystus, nie przedmiot.

Klękanie jest pięknym znakiem adoracji, ale nie każdy może tak długo klęczeć. Można także siedzieć lub stać, zachowując skupienie i szacunek dla Najświętszego Sakramentu.

Postawa ciała ma pomagać w modlitwie, a nie stać się powodem bólu lub niepokoju.

Przed Najświętszym Sakramentem przyklęknij na prawe kolano. Jeśli zdrowie na to nie pozwala, oddaj cześć w sposób dostosowany do swoich możliwości. Potem możesz przeczytać fragment Ewangelii, odmówić krótką modlitwę i pobyć chwilę w ciszy.

Nie ma jednego obowiązkowego schematu. Najważniejsze jest świadome spotkanie z żywym Chrystusem.

Znakiem krzyża wyznajemy wiarę w Trójcę Świętą i przypominamy sobie o zbawieniu dokonanym przez śmierć i zmartwychwstanie Jezusa. Jest także znakiem przynależności do Chrystusa.

Możemy czynić go przed modlitwą, posiłkiem, pracą i w chwilach próby.

Przy chrzcie na czole człowieka kreśli się krzyż — Katechizm nazywa go pieczęcią Chrystusa. Za każdym razem, gdy czynimy ten znak, wracamy do prawdy, że należymy do Jezusa i Jego Kościoła.

Klękamy, ponieważ w tabernakulum przechowywany jest Najświętszy Sakrament, czyli Jezus prawdziwie obecny w Eucharystii. Gest wyraża adorację, pokorę i wiarę.

Jeśli zdrowie nie pozwala uklęknąć, można wykonać głęboki ukłon i pomodlić się z takim samym szacunkiem.

Przyklęknięcie na prawe kolano jest znakiem adoracji. Oddajemy w ten sposób cześć Chrystusowi obecnemu w Najświętszym Sakramencie. Przepisy liturgiczne przewidują również przyklęknięcie przed Krzyżem od jego adoracji w liturgii Wielkiego Piątku aż do rozpoczęcia Wigilii Paschalnej.

Dym kadzidła jest znakiem modlitwy, która wznosi się do Boga, oraz czci oddawanej ołtarzowi, darom i zgromadzeniu. Okadzenie podkreśla uroczysty charakter celebracji.

Nie jest magicznym działaniem, lecz widzialnym znakiem modlitwy Kościoła.

Wieczna lampka wskazuje, że w tabernakulum przechowywany jest Najświętszy Sakrament. Jest dyskretnym znakiem obecności Jezusa i zaproszeniem do modlitwy.

Dlatego wchodząc do kościoła, kierujemy ku niemu uwagę i zachowujemy ciszę.

Ołtarz jest miejscem, na którym uobecnia się Ofiara Chrystusa, oraz stołem uczty eucharystycznej. W liturgii jest znakiem samego Chrystusa, dlatego otaczamy go czcią.

To ku niemu kieruje się procesja i przy nim gromadzi się wspólnota.

Wyświęcony kapłan działa w liturgii w osobie Chrystusa Głowy. Oznacza to, że Chrystus posługuje się jego głosem i rękami, aby przewodniczyć Kościołowi i sprawować sakramenty.

Nie usuwa to kapłana jako człowieka, lecz pokazuje, że źródłem działania liturgii jest sam Jezus.

Podczas sprawowania Eucharystii kapłan działa w osobie Chrystusa Głowy. Chrystus posługuje się jego posługą, aby sakramentalnie uobecnić swoją Ofiarę. Kapłan zanosi również modlitwę w imieniu Kościoła.

Samo spóźnienie nie sprawia, że celebracja przestaje być Mszą ani że twoja obecność nie ma sensu. Warto jednak zrobić wszystko, aby przychodzić wcześniej, bo każda część liturgii jest ważna.

Jeśli spóźnienie było poważne i uniemożliwiło udział w znacznej części Mszy niedzielnej, zapytaj kapłana, jak rozeznać obowiązek uczestnictwa.

Tak, niedzielna Eucharystia jest pełnym spotkaniem wspólnoty, dlatego staramy się uczestniczyć od początku do końca. Nie chodzi tylko o „zaliczenie” Komunii, lecz o słuchanie słowa, Ofiarę i dziękczynienie.

Choroba, opieka nad kimś lub inna poważna przyczyna może ograniczyć udział; Bóg zna twoją sytuację.

Tak. Kościół bardzo zachęca do częstego, także codziennego uczestnictwa w Eucharystii, jeśli jest to możliwe i nie prowadzi do zaniedbywania obowiązków.

Najważniejsza jest wiara i owoc życia, a nie sama liczba obecności w kościele.

Tak, jeśli nie ma się świadomości grzechu ciężkiego i jest się odpowiednio przygotowanym. Spowiedź nie jest wymagana przed każdą Komunią, lecz jest konieczna, gdy człowiek wie, że popełnił grzech ciężki.

Przy grzechach powszednich Eucharystia sama umacnia nas i oczyszcza.

Przyjdź kilka minut wcześniej, wycisz telefon i pomyśl, z Kim się spotykasz. Możesz przeczytać wcześniej czytania albo w ciszy powiedzieć Jezusowi, co przynosisz.

Pomaga także świadome wykonanie znaku krzyża i spokojne wejście w pierwszą pieśń.

Zadbaj o stan łaski, zachowaj post eucharystyczny i uczestnicz w całej liturgii z uwagą. Przed podejściem do Komunii wzbudź wiarę, że przyjmujesz prawdziwego Jezusa.

Nie są konieczne szczególne uczucia. Do godnego przyjęcia Komunii potrzebne są jednak odpowiednie dyspozycje i zachowanie norm Kościoła.

Wróć na swoje miejsce i zostań chwilę w modlitwie dziękczynienia. Możesz mówić do Jezusa własnymi słowami, czytać modlitwę lub trwać w ciszy.

Po błogosławieństwie zabierz obecność Chrystusa w codzienne relacje i decyzje.

Wspólne odpowiedzi i śpiew są znakiem czynnego udziału całego zgromadzenia, dlatego warto mówić je wyraźnie, na tyle, na ile pozwalają możliwości.

Choroba, nieśmiałość lub trudność językowa nie odbierają wartości cichej modlitwie i obecności.

Tak. Modlitwa osobista pomaga przeżyć teksty liturgii i odpowiedzieć Bogu własnym sercem. Nie zastępuje ona wspólnych modlitw, lecz może z nimi harmonijnie współistnieć.

W czasie modlitwy eucharystycznej najważniejsze jest jednak uważne uczestnictwo w modlitwie całego Kościoła.

Nie zniechęcaj się. Zauważ rozproszenie i spokojnie wróć do słów, gestu albo obrazu ołtarza. Pomaga powolny oddech, odłożenie telefonu i krótkie wezwanie: „Jezu, jestem tutaj”.

Skupienie dojrzewa z czasem; nie trzeba czekać, aż pojawi się idealna cisza w głowie.

Tak, jeśli możesz. Kilka minut dziękczynienia pomaga przyjąć owoc Eucharystii i nie przechodzić od razu z modlitwy do pośpiechu.

Możesz podziękować za konkretne dobro, powierzyć Jezusowi trudną sprawę albo po prostu pobyć w ciszy.

Przychodź z prostym pragnieniem spotkania z Jezusem. Słuchaj słowa, odpowiadaj świadomie i składaj Bogu swoje życie.

Przyjmujmy Komunię, gdy jesteśmy odpowiednio przygotowani. Jeśli nie możemy jej przyjąć sakramentalnie, nadal uczestniczymy we Mszy: słuchamy słowa Bożego, modlimy się i jednoczymy z Ofiarą Chrystusa.

Po Mszy spróbuj przełożyć choć jedną rzecz z modlitwy na czyn: przebaczenie, pomoc, cierpliwość albo wdzięczność.